BẠN CỦA AI, CHỚ ĐÂU PHẢI BẠN CỦA DÂN?

Ông Bố Trinh ngoài Bắc mới rồi bị cáo về tội lâm tang, tòa án xử phạt 5 năm tù và 200p. bạc phạt, thiên hạ đều khen tòa xử công bằng, và nhứt là đám dân đen rất lấy làm hả dạ.

Tôi đây, nếu có người quen biết mà họ xưng họ là bạn của tôi thì gặp việc gì, chắc họ cũng phải đồng ý với tôi. Bởi vì đã là bạn thì có tâm đầu ý hiệp mới làm bạn được, phải không?

Nói vậy cho biết, hễ dân đã biểu đồng tình với tòa án về sự bắt tội ông Bố Trinh, thế thì ai là người tự xưng là bạn của dân hẳn cũng phải đồng tình với dân trong việc ấy mới phải.

Vậy mà, cũng trong hàng đồng nghiệp chúng tôi, tờ báo Bạn của dân Đông Pháp (L'Ami du peuple indochinois) lại nhè làm trẹo cẳng ngỗng đi mới kỳ cho! Tờ Bạn dân kêu cho ông Bố Trinh, xin tòa án phạt ổng mấy trăm đồng bạc phạt cũng được hết, duy có nên nới tay mà đừng bỏ tù ông đến 5 năm làm chi, vì ổng có đến 12 đứa con mà phần nhiều còn ngây dại, một mai ổng vào "nhà đá" rồi, chúng nó không có ai nuôi tội nghiệp.

Về vụ án nầy, ông Bố Trinh có làm đơn xin ân xá; nhưng quan Toàn quyền đã bác đơn rồi, thì quyết là lời kêu cầu của Bạn dân cũng chẳng được chi. Nhưng vậy mà thấy cái thái độ ông bạn của thằng dân như thế, làm cho tôi chẳng thể mần thinh.

Bạn của ai, chớ bạn của dân mà lại làm như vậy cà?

Phải biết rằng ông Bố Trinh bị kiện tới 47 đám hối lộ lận! Ông bạn của thằng dân có biết rằng 47 khoản hối lộ ấy là có 47 cái gia đình đã lâm lụy không? Theo số con của ông Bố Trinh thì 47 cái gia đình ấy tới 47 x 12 = 564 đứa con đã chịu thiệt hại từ trước rồi, sao ông bạn của thằng dân không nghĩ đến mà lại chỉ biết thương xót có 12 đứa con ông Bố Trinh thôi?

Tôi kể sơ vài đám mà nghe. Phạm Ngọc Cầu đương vô sự mà bị bắt giam vào khám; Cầu phải đút cho ông Bố Trinh 300p. mới được thả ra; chồng Cao Thị Tỵ vốn không có can liên việc gì hết, ông Bố Trinh bắt tới, dọa làm án 5 năm tù, thị Tỵ phải lót Trinh 300p. mới cứu được chồng về với mình. Lại còn 45 đám đại để đều như vậy cả, ông bạn của thằng dân ở sát một bên lưng tòa án, lẽ nào không biết?

Cứ một cái gia đình là ông Bố Trinh dựt đi 300p. hoặc 500p. hoặc 700p. như thế, rồi lũ con nít của những gia đình ấy chúng nó lấy gì chúng nó ăn? Huống chi ông Bố Trinh đã cướp của 564 đứa đem về mà nuôi 12 đứa, thì về phần 12 đứa ấy còn lo nỗi gì?

Ông là bạn của ai, chớ bạn của dân, lẽ nào ông lại đi nói một giọng với ai đâu?

THÔNG REO

Trung lập, Sài Gòn, s. 6643 (20. 1. 1932)

 

 

 

 

© Copyright Lại Nguyên Ân