TRẢ LỜI CHO SÀI THÀNH

Trước đây, nhơn giới thiệu với độc giả thứ "kim khánh" tân chế của bà Nguyễn Đức Nhuận, chúng tôi có viết một câu rằng:

"Hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận tuy đã có tiếng là giỏi về khoa tâm lý – nếu chẳng giỏi về tâm lý thì đâu có lấy được bạc muôn của thiên hạ giữa lúc kinh tế khủng hoảng nầy?"

Đối với câu ấy, bạn đồng nghiệp Như Hoa ở bên Sài thành có tuyên ngôn rằng mình không hiểu. Không hiểu là vì hai duyên cớ như sau nầy:

1/ Hội chợ Phụ nữ là do một ban hội đồng đứng ra tổ chức để lấy tiền giúp hội Dục Anh, chớ sao lại nói riêng hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận?

2/ Những tiền mà hội chợ đã thâu vào được là tiền của công chúng làm phước đối với hội Dục Anh, chớ sao lại nói hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận lấy được những tiền ấy?

Chúng tôi xin phép nói ngay rằng:

Ông bạn đồng nghiệp Như Hoa của chúng tôi thiệt là "rắn mắt" quá!

Vẫn biết rằng nếu cứ cái danh nghĩa bên ngoài mà nói, thì hội chợ vừa rồi là một việc làm phước để giúp vào hội Dục Anh, nhưng nếu chúng ta chịu khó xét đến sự thiệt ở bên trong, thì:

Ai đã sáng kiến ra việc lập hội chợ phụ nữ? – hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận (hay báo Phụ nữ tân văn cũng thế);

Ai đã lựa chọn, đã tổ chức nên cái ban hội đồng tổ chức mà ông bạn đồng nghiệp Như Hoa chúng tôi đã nhắc đó? – hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Ai đã lo đi dán giấy cùng đường, đi thương lượng với các báo về việc hội chợ? – hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Bao nhiêu lần ban hội đồng tổ chức đã nhóm đi nhóm lại để bàn tính về việc hội chợ Phụ nữ đó, là nhóm tại nhà ai? – tại nhà hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Ai đã đứng in hàng mấy ngàn cái giấy mời và hàng mấy chục ngàn cái giấy vô cửa về cuộc hội chợ bữa hổm? – hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Ai đã ra số tiền to tát – nghe đâu đến 6.000p00 – để làm kinh phí trong hội chợ? – hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Phần nhiều những người có chơn trong ban hội đồng tổ chức với lại những người coi xét giấy trong hội chợ là ai? – là bè bạn hay bà con với hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận;

Sau lại, bao nhiêu những tiền bạc mà hội chợ đã thâu vào đặng đó hổm rày vẫn để tại đâu? – tại nhà hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận.

Ấy đó, ông bạn Như Hoa hãy mở con mắt ra mà xem: cuộc hội chợ vừa rồi tuy danh nghĩa bên ngoài, thì là của Dục Anh hội nhưng mà sự thiệt bên trong, thì mỗi mỗi việc gì, hai vợ chồng ông Nguyễn Đức Nhuận cũng đã phải canh riết, giữ chằng chằng (vì 6.000p00 đã ra kia là núm ruột), mới có được cái kết quả mỹ mãn như ai nấy đã biết. Hai vợ chồng ông Nguyễn đã là người có công lớn ở trong cuộc hội chợ đến như thế, thì những số tiền hội chợ đã thâu đặng, nếu bảo rằng: "nhờ có hai ông bà nên mới lấy đặng", hay nói vắn rằng "hai ông bà đã lấy đặng" há lại quá đáng hay sao?

Chúng tôi nói "hai ông bà Nguyễn Đức Nhuận lấy được bạc muôn của thiên hạ", là muốn nói làm vậy. Phàm trong nghề văn, chúng ta không nên "vì lời mà hại ý", bạn đồng nghiệp Như Hoa hiểu chưa?(*)

Trung lập, Sài Gòn, s. 6734 (23. 5. 1932)(**)


 

(*) Bài đăng trong mục này kỳ này không ký tên; có thể không phải do Phan Khôi (Thông Reo) viết; ý nêu ở đầu bài hình như cũng chưa thấy ở mục "Những điều nghe thấy" trước đó. Có lẽ bài này do chủ bút Bùi Thế Mỹ viết.

(**) Lưu ý: ở hai số Trung lập ra ngày 24.5.1932 (số 6735) và ngày 25.5.1932 (số 6736), mục "Những điều nghe thấy" đều bị kiểm duyệt bỏ toàn bài.

 
 

© Copyright Lại Nguyên Ân